6-модул: Махсус йўл участкалари ва ёруғлик · 43 тадан 27-дарс
Темир йўл кесишмалари
Шлагбаум, ишора, йўл олдида тўхташ
- видео 10 дақ
- 34 савол
Видеога аниқлик киритиш
Видеода айтилган: Кесишмада машина бузилса, ҳайдовчи поезд томон камида 1000 метр югуради.
ЙҲҚ бўйича: Ҳайдовчи имконияти бўлганда икки кишини темир йўл ёқаси бўйлаб иккала томонга 1000 метр масофага (агар бир киши бўлса — уни йўл яхши кўринмайдиган томонга) юборади, транспорт воситаси ёнида қолиб умумий хатар ишорасини беради; поезд кўринганда тўхташ ишорасини бериб, у келаётган томонга югуради (120-банд).
Видеода айтилган: Кесишма навбатчиси ўнг қўлини кўтариб тақиқловчи ишора беради.
ЙҲҚ бўйича: Кесишма навбатчисининг тақиқловчи ишорасида кесишмага кириш тақиқланади (навбатчи ҳайдовчига олди ёки орқаси билан туриб жезлни, қизил чироқ ёки байроқчани юқорига кўтариб турса ёки қўлларини ёнга узатса) (118-банд).
Мавзу ҳақида қисқача
- Ҳайдовчилар темир йўлларни фақат темир йўл кесишмалари орқали, поезд (локомотив, дрезина)ларга йўл бериб кесиб ўтишлари лозим (116-банд).
- Кесишмага яқинлашган ҳайдовчи кесишма навбатчисининг кўрсатмаларига, светофор ишораларига, йўл белгиларига, йўл чизиқларига, шлагбаум ҳолатига амал қилади ва яқинлашаётган поезд йўқлигига ишонч ҳосил қилиши шарт (117-банд).
- Шлагбаум ёпиқ турган ёки ёпила бошлаган бўлса, светофор ишорасидан қатъи назар, кесишмага кириш тақиқланади; светофорнинг тақиқловчи ишорасида эса шлагбаумнинг ҳолатидан ва бор-йўқлигидан қатъи назар кириш мумкин эмас (118-банд).
- Кириш навбатчининг тақиқловчи ишорасида (олди ёки орқаси билан туриб, жезл, қизил чироқ ёки байроқчани юқорига кўтарса ёки қўлларини ёнга узатса), кесишмадан кейинги тирбандликда ва кўриниш чегарасида поезд яқинлашаётганда ҳам тақиқланади (118-банд).
- Кесишма олдида турган транспорт воситаларини қарама-қарши бўлакка чиқиб айланиб ўтиш, шлагбаумни ўзбошимчалик билан очиш, машиналарни транспорт ҳолатига келтирмай олиб ўтиш тақиқланади; тезлиги соатига 8 км дан кам транспорт воситалари фақат темир йўл дистансияси бошлиғининг рухсати билан ўтади (118-банд).
- Ҳаракатланиш тақиқланган ҳолларда ҳайдовчи тўхташ чизиғи, 2.5 йўл белгиси ёки светофор олдида, улар бўлмаганда шлагбаумга камида 5 метр, шлагбаум бўлмаганда эса биринчи темир йўл изига камида 10 метр қолганда тўхташи керак (119-банд; 2.5-белги, 1-илова).
- Кесишмада мажбуран тўхтаб қолган ҳайдовчи дарҳол одамларни туширади ва кесишмани бўшатиш чораларини кўради (120-банд).
- Шу билан бир вақтда имкон бўлса, икки кишини йўл ёқаси бўйлаб иккала томонга 1000 метрга (битта бўлса — йўл ёмон кўринадиган томонга) юборади, машина ёнида қолиб умумий хатар ишорасини беради, поезд кўринганда тўхташ ишораси бериб, унга қараб югуради (120-банд).
- Тўхташ ишораси қўлни гир айлантириш билан берилади (кундузи ёрқин мато парчаси билан, тунда машъала ёки чироқ билан); умумий хатар ишораси — битта узун ва учта қисқа товушли ишоралар (120-банд).
Имтиҳондаги тез-тез учрайдиган хато: Светофор қизил, шлагбаум эса очиқ бўлса, ўтишга рухсат, деб ўйлашади; аслида светофорнинг тақиқловчи ишорасида шлагбаум ҳолатидан қатъи назар кириш мумкин эмас.
Мавзу бўйича машқ
Тренажёр «Темир йўл кесишмалари ва Автомагистраллар» мавзуси саволларини очади: 34 савол. 90% дан юқори натижа ўтилган машқ ҳисобланади.
Бу дарсдаги белгилар
Мавзу бўйича ЙҲҚ бандлари
Ўзбекистон ЙҲҚ расмий матнида:
- 18-боб. Темир йўл кесишмалари орқали ҳаракатланиш116–120-бандлар


