5-модул: Манёвр, тезлик, тўхташ · 43 тадан 21-дарс
Ҳаракатни бошлаш ва манёвр
Жойидан қўзғалиш, бурилиш, бурилиб олиш, орқага юриш
- видео 36 дақ
- 66 савол
Мавзу ҳақида қисқача
- Ҳайдовчи ҳаракатланишни бошлаш, манёвр қилиш (қайта тизилиш, бурилиш, қайрилиб олиш, қувиб ўтиш, айланиб ўтиш) ва тўхташдан олдин бажарилаётган манёвр бошқа йўл ҳаракати иштирокчиларига хавф туғдирмаслигига ишонч ҳосил қилиши керак (53-банд).
- Огоҳлантирувчи ишора олдин ўтиш ҳуқуқини бермайди. Ишора манёврдан олдинроқ берилади ва тугагач дарҳол тўхтатилади; беришдан олдин орқада қувиб ўтишни бошлаганлар йўқлигига ишонч ҳосил қилинади, қувиб ўтилаётган ҳайдовчи эса тезликни ошириб тўсқинлик қилмайди (46, 47, 84-бандлар).
- Тўсиқ туфайли қарама-қарши ҳаракатланиш қийин бўлса, тўсиқ ўз томонида бўлган ҳайдовчи йўл беради. Авария ҳолатини юзага келтириш — бошқаларни йўналиш ёки тезликни кескин ўзгартиришга мажбурлаш; зарурат бўлмаса кескин тормоз бериш ҳам тақиқланади (75-банд; 6, 81-бандлар).
- Ёндош ҳудуддан (ҳовли, маҳалла, тўхтаб туриш жойи, ёнилғи қуйиш шохобчаси) йўлга чиқаётган ҳайдовчи пиёдаларга ва йўлдаги транспорт воситаларига йўл беради; бундай чиқиш жойлари чорраҳа ҳисобланмайди (54-банд; 6-банд).
- Қайта тизилишда йўналишини ўзгартирмай қўшни тасмада кетаётган транспорт воситаларига йўл берилади, бир вақтда қайта тизилганда — ўнг томондагига. Йўналишлар кесишиб, навбат белгиланмаган бўлса, ўнг томондан яқинлашаётганга йўл берилади (55, 60-бандлар).
- Бурилиш ёки қайрилиб олишдан олдин тегишли энг четки ҳолат эгалланади, айланма ҳаракатланишли чорраҳага кириш бундан мустасно. Чорраҳадан чиқишда қарама-қарши томонга ўтиб кетмаслик керак; ўнгга бурилганда иложи борича ўнг четга яқин юрилади (56, 57-бандлар).
- Габарити сабабли четки ҳолатдан бурила олмаган транспорт воситаси хавфсизликни таъминлаб, бошқаларга халақит бермай талабдан четга чиқиши мумкин. Чорраҳадан ташқарида чапга бурилиш ва қайрилиб олишда қарама-қарши транспортга йўл берилади; қатнов қисми тор бўлса, қайрилиб олиш ўнг четдан ҳам мумкин (58, 59-бандлар).
- Секинлашиш бўлаги бўлса, бурилмоқчи ҳайдовчи ўз вақтида унга қайта тизилиб, тезликни фақат унда камайтиради; тезлашиш бўлагидан йўлдаги транспортга йўл бериб қўшилади. Айланма чорраҳада айланада кетаётганлар кираётганлардан устун (61, 98-бандлар).
- Қайрилиб олиш пиёдалар ўтиш жойида, туннелда, кўприк, йўл ўтказгич, эстакада ва уларнинг остида (белги рухсат бермаса), темир йўл кесишмасида ҳамда кўриниш 100 м дан кам жойда тақиқланади. Орқага юриш чорраҳада ва қайрилиб олиш тақиқланган жойларда мумкин эмас; зарур бўлса, бошқалар ёрдамидан фойдаланилади (62, 63-бандлар).
Имтиҳондаги тез-тез учрайдиган хато: Ёқилган бурилиш кўрсаткичи олдин ўтиш ҳуқуқини беради деб ўйлаш ва ҳаракатни бошлашдан олдинги ҳаракатлар ҳақидаги саволга «санаб ўтилган барчаси» деб жавоб бериш: манёвр хавфсиз эканига ва бошқаларга халақит бермаслигига ишонч ҳосил қилиш керак.
Мавзу бўйича машқ
Тренажёр «Йўлларда ҳаракатланиш» мавзуси саволларини очади: 66 савол. 90% дан юқори натижа ўтилган машқ ҳисобланади.
Бу дарсдаги белгилар
Мавзу бўйича ЙҲҚ бандлари
Ўзбекистон ЙҲҚ расмий матнида:
- 9-боб. Ҳаракатланишни бошлаш, манёвр қилиш53–63-бандлар




