2026-йил 30-октябрь · Янгиланган: 2026-йил 18-ноябрь · Муаллиф: Мубин Шаҳобов, Светофор автомактаби директори

Хорижликлар учун права ва халқаро гувоҳнома

Хорижий фуқаро Ўзбекистонда права олишдан олдин аввал уни олиш шартми ёки йўқлигини аниқлаб олгани маъқул. Агар миллий ҳайдовчилик гувоҳномангиз 1968-йилги Вена конвенцияси талабларига жавоб берса, у Ўзбекистонда амал қилади ва уни дарров алмаштириш шарт эмас. Жавоб бермаса, гувоҳнома текширилади ва имтиҳонлардан кейин ўзбекчасига алмаштирилади. Қуйида қарорда ва gov.uz сайтида 2026-йил октябрь ҳолатига нима ёзилгани, гувоҳномани қандай алмаштириш ва нолдан қандай олиш баён этилган.

Хорижий ҳайдовчилик гувоҳномаси Ўзбекистонда амал қиладими

Асос — Вазирлар Маҳкамасининг 2018-йил 31-майдаги 408-сон қарори (lex.uz даги матни) ва gov.uz тушунтириши. Уларга кўра 1968-йил 8-ноябрдаги Вена конвенцияси талабларига жавоб берадиган халқаро ва миллий ҳайдовчилик гувоҳномалари Ўзбекистон ҳудудида автомототранспорт воситаларини бошқариш учун амал қилади.

Амалда бу қуйидагича:

Нимани ҳисобга олиш керак. Қарорда қайси мамлакатларнинг гувоҳномалари конвенцияга мос экани санаб ўтилмаган, шунинг учун турк, корейс ёки бошқа аниқ мамлакат гувоҳномаси мос келадими, олдиндан айтиб бўлмайди. Мамлакатингиз Вена конвенциясида иштирок этишини ва ҳужжатингиз унинг талабларига мослигини текширинг; шубҳа бўлса, рулга ўтиришдан олдин йўл ҳаракати хавфсизлиги хизматидан (ЙҲХХ) сўранг.

Хорижий фуқаро хорижий гувоҳнома билан қанча кун юра олиши 74-бандда белгиланмаган. Интернетда учрайдиган «90 кун» ёки «6 ой» рақамлари қарорда йўқ. Агар Ўзбекистонга узоқ муддатга келган бўлсангиз, ўзбек гувоҳномасига алмаштиришга олдиндан тайёрланинг.

Ўзбекистонда халқаро права керакми

Агар миллий гувоҳномангиз Вена конвенциясига мос бўлса, gov.uz матнига кўра у ўзи амал қилади. Унда Ўзбекистонда юриш учун халқаро гувоҳнома шарт эмас. У гувоҳномангизнинг бир неча тилга таржимаси сифатида қулай: кўпинча машина ижарага олганда ва чет элга саёҳатда сўралади.

Агар гувоҳномангиз конвенцияга мос келмаса, халқаро гувоҳнома ёрдам бермайди: у фақат ўша гувоҳнома билан бирга амал қилади. У ҳолда ўзбек гувоҳномасига алмаштириш ёки нолдан олиш қолади.

Ўзбекистон учун мезон — 1968-йилги Вена конвенцияси: қарорда айнан у номланган. Агар халқаро гувоҳномангиз бошқа конвенция, масалан 1949-йилги Женева конвенцияси бўйича расмийлаштирилган бўлса, унинг тан олинишини олдиндан ЙҲХХдан аниқланг.

Халқаро ҳайдовчилик гувоҳномасини қандай олиш мумкин

Бу бўлим Ўзбекистон миллий гувоҳномаси бор ва чет элга кетмоқчи бўлганлар учун. Халқаро гувоҳнома Ўзбекистонда ўзбек миллий гувоҳномаси асосида расмийлаштирилади. Хорижий фуқарога у, одатда, миллий гувоҳномасини берган мамлакатда берилади: ўша мамлакат идорасидан сўранг.

podrobno.uz (2025-йил май) ва 2026-йилги нашрлар маълумотларига кўра:

Нарх муддатга боғлиқ:

Гувоҳнома муддатиНархи, сўм (мўлжал, 2025–2026-йил маълумотлари)
1 йилтахминан 750 000
2 йилтахминан 937 000
3 йилтахминан 1 100 000 – 1 120 000

Булар мўлжал: БҲМ 2026-йил 1-сентабрдан 440 000 сўмга ошгани сабабли суммалар ўзгарган бўлиши мумкин. Аниқ тарифни тўлашдан олдин бўлимда аниқланг. Воситачиларга мурожаат қилманг: гувоҳномани фақат давлат органлари орқали расмийлаштириш керак, акс ҳолда тан олинмайдиган ҳужжат олиб қолишингиз мумкин.

Чет эл гувоҳномасини ўзбекчага алмаштириш

Агар гувоҳномангиз Вена конвенциясига мос келмаса ёки ўзбек гувоҳномасини хоҳласангиз, 408-сон қарорнинг 76-бандидаги тартиб амал қилади (унда хорижда олинган Ўзбекистон фуқаролари гувоҳномалари ҳам кўрсатилган).

  1. Текширув. Хорижий гувоҳномани йўл ҳаракати хавфсизлиги органлари Ташқи ишлар вазирлиги (ТИВ) орқали текширади.
  2. Имтиҳонлар. Тасдиқлангандан сўнг назарий ва амалий имтиҳон топширилади. Назария ҳамма билан бир хил: 20 савол, 25 дақиқа, 18 та тўғри жавоб. Уни ҳуқуқдан маҳрум қилинган ҳайдовчилар имтиҳони билан адаштирманг: уларда 50 савол ва 46 та тўғри жавоб талаб қилинади (жарималар ва ҳуқуқдан маҳрум қилиш мақоласида батафсил). Оддий назария назарий имтиҳон мақоласида ёзилган.
  3. Янги гувоҳнома. Сизга Ўзбекистон миллий гувоҳномаси берилади.
  4. Эски гувоҳноманинг қайтарилиши. Қарор матнига кўра, алмаштиришдан кейин хорижий гувоҳнома ТИВ орқали уни берган органга юборилади. Сизга қайтарилмайди.

Тиббий кўрик ҳақида: gov.uz алмаштиришда уни эслатади, 083-шаклдаги маълумотнома эса имтиҳонга рухсат учун керак, шунинг учун уни олдиндан тайёрлаб қўйинг. Кўрик пуллик, суммани тиббиёт муассасаси белгилайди, мўлжал — 100–500 минг сўм. Айнан алмаштириш учун давлат божи ва муддатни ариза бераётганда айтишади. Ҳар қандай расмийлаштириш учун умумий мўлжал: гувоҳнома бериш божи 880 минг сўм (2 БҲМ), имтиҳонлар — иккаласи учун 3 млн сўм (2026-йил 6-январдан 1,5 млндан), аниқ тариф марказга ёзилганда кўринади.

Махсус гуруҳлар ҳам бор. Дипломатик ваколатхоналар, консуллик муассасалари, халқаро ташкилотлар ходимлари ва аккредитациядан ўтган хорижий ОАВ вакилларининг гувоҳномалари ТИВ орқали имтиҳонсиз алмаштирилади. Хорижий ННТ ходимлари келишув бўлса Адлия вазирлиги орқали, имтиҳонлар билан алмаштиради. Агар сиз бу гуруҳлардан эмас бўлсангиз, имтиҳонлар керак.

Хорижий фуқаро нолдан қандай права олади

Агар гувоҳномангиз ҳали йўқ бўлса, хорижий фуқаролар ва фуқаролиги йўқ шахслар миллий гувоҳномани «умумий тартибда» олади: Низомда шундай ёзилган. Яъни фуқаролар билан бир хил қадамлар:

Ҳамма қадамлар, ҳужжатлар ва нархлар Ўзбекистонда права олиш тартиби ва права учун ҳужжатлар мақолаларида батафсил ёзилган. Б тоифа учун ёш — 18: 408-сон қарорнинг 25-бандига кўра ёш ўқишни тугатиш пайтига қараб ҳисобланади, шунинг учун курсни бироз олдинроқ бошлаш мумкин; қайси санадан бошлаш мумкинлигини автомактаб айтади.

Амалий саволлар қолади: хорижий фуқарога яшаш гувоҳномаси ёки турган жойи бўйича рўйхатдан ўтиш керакми, тил бўйича алоҳида талаблар борми. Уларни тўловдан олдин, ариза топширадиган имтиҳон марказидан аниқлаган маъқул. Одатда имтиҳонлар ўзбек ёки рус тилида, Ўзбекистон ЙҲҚ бўйича ўтади; тил ва таржимон иштирокини ёзилаётганда сўранг. Низом хорижий фуқаролар ва фуқаролиги йўқ шахслар ҳақида умуман ёзади, фуқаролик бўйича ажратмайди, шунинг учун Россия ва бошқа мамлакат фуқаролари ҳам шу шартларда права олади.

Бошқа шаҳарда права олиш мумкинми

gov.uz тушунтиришига кўра, имтиҳон доимий ёки вақтинча яшаш жойидаги бўлинмада топширилади. Шу билан бирга кўпгина имтиҳон марказлари аризани ўз кабинети орқали онлайн қабул қилади, шунинг учун бошқа ҳудуддаги марказга ёзилиш мумкин. Сизнинг ҳолатингизда қайси вариант амал қилишини ариза топшираётганда аниқланг.

Хорижий фуқаро нима қилиши керак: қисқа режа

  1. Гувоҳномангиз Вена конвенциясига мослигини текширинг. Мос бўлса, gov.uz бўйича у Ўзбекистонда амал қилади.
  2. Мос келмаса ёки ўзбек гувоҳномасини хоҳласангиз, ТИВ орқали текширув ва имтиҳонларга тайёрланинг.
  3. Гувоҳномангиз йўқ бўлса, умумий йўлдан боринг: автомактаб ва имтиҳонлар.
  4. Агар сиз Ўзбекистон фуқароси бўлиб, хорижий гувоҳнома билан юрсангиз, уни алмаштириш керак: фақат ўзбек гувоҳномаси амал қилади.
  5. Яшаш гувоҳномаси, бож ва муддатлар ҳақидаги саволларни тўловдан олдин имтиҳон марказида беринг.

Ўзбекистон фуқаролари учун: чет элда олинган права

Алоҳида ҳолат — Ўзбекистон фуқароси чет элда, масалан ишлаётганда ёки ўқиётганда, бошқа мамлакатда права олган. Унга ҳам 74-бандаги қоида амал қилади: Ўзбекистон йўлларида фақат ўзбек миллий гувоҳномаси билан юриш мумкин. Хорижий гувоҳнома ТИВ орқали текширилиши ва алмаштирилиши керак, яъни назарий ва амалий имтиҳон топширилади. Вена конвенциясига мос гувоҳнома бундай ҳуқуқни хорижий фуқароларга беради, Ўзбекистон фуқароларига эмас.

Агар мамлакатга узоқ муддатга қайтган бўлсангиз, алмаштиришни қолдирманг: Ўзбекистон фуқаросига хорижий гувоҳнома билан юриш рухсат этилмаган. Бундай ҳайдаш учун жарима миқдори қоидабузарлик қандай баҳоланишига боғлиқ; умумий суммалар ва ҳолатлар жарималар мақоласида ёзилган. Хавф қилмасдан, гувоҳномани дарров алмаштирган яхши.

Олдиндан нимани тайёрлаш керак

Ҳужжатларнинг аниқ рўйхати вазиятингизга боғлиқ, лекин умумий мантиқ шундай. Алмаштириш учун хорижий гувоҳноманинг асли керак: у ТИВ орқали текширув учун керак, кейин уни берган органга қайтиб кетади, шунинг учун ўзингиз учун нусха олинг. Имтиҳонлар учун шахсни тасдиқловчи ҳужжат керак, ёзилишда марказ 083-шаклдаги маълумотнома ва бошқа ҳужжатларни сўраши мумкин. Фуқаролар учун рўйхат права учун ҳужжатлар мақоласида ёзилган; хорижий фуқаролар учун аниқ рўйхатни ёзилаётганда имтиҳон маркази айтади.

Гувоҳномангизнинг амал қилиш муддатига эътибор беринг: халқаро гувоҳнома миллий гувоҳномадан узоқ амал қилмайди. Миллий права муддати тугаса, халқаро гувоҳнома ҳам тугайди.

Ўзбек гувоҳномасини олгач, унинг муддати ва алмаштириш тартиби ҳақида права алмаштириш мақоласида ўқинг. У Ўзбекистон миллий гувоҳномасига тегишли.

Хорижий фуқаро учун йўл-йўриқ: нимага ишонмаслик керак

Интернетда «Ўзбекистонда хорижий права билан 90 кун юриш мумкин» ёки «6 ой» деган рақамлар учрайди. Қарорда бундай муддат йўқ, шунинг учун уларга таянманг. Худди шунингдек, «тезкор халқаро права» ваъда қилувчи воситачи сайт ва фирмалардан эҳтиёт бўлинг: халқаро гувоҳнома фақат давлат органлари орқали расмийлаштирилади, воситачидан олинган ҳужжат яроқсиз бўлиб чиқиши ва ижарада рад этилиши мумкин.

Савол туғилса, my.gov.uz маълумот хизматига 1242 рақами орқали қўнғироқ қилинг.

«Светофор» автомактабида ўқиш

Агар нолдан ўқишингиз керак бўлса, Тошкентдаги «Светофор» автомактаби Б тоифа бўйича механикада ўқитади: таълим ҳам, имтиҳон ҳам механикада, автоматда қўшимча машғулотлар эса хоҳишга кўра (шартларини администратордан сўранг). Тўлиқ курс — 6 500 000 сўм, муддати 2,5 ой, ҳафтасига 3 марта 1,5 соатдан дарслар, назария онлайн, амалиёт автодромда ва шаҳарда ўтади. Тошкентда 10 та филиал бор, ҳар куни 07:00 дан 22:00 гача ишлаймиз, аёллар гуруҳлари мавжуд. Батафсил маълумот бош саҳифада.

Кўп бериладиган саволлар

Ўзбекистонда хорижий ҳайдовчилик гувоҳномаси билан юриш мумкинми?

Хорижий фуқарога мумкин, агар гувоҳнома 1968-йилги Вена конвенцияси талабларига жавоб берса ёки халқаро гувоҳнома бўлса. Ўзбекистон фуқароларига фақат Ўзбекистон миллий гувоҳномаси амал қилади.

Хорижий гувоҳнома билан неча кун юриш мумкин?

408-сон қарор кунлар сонини кўрсатмайди: асосий шарт — гувоҳноманинг Вена конвенциясига мослиги. «90 кун» ёки «6 ой» деган рақамлар қарорда йўқ. Ўзбекистонда узоқ турмоқчи бўлсангиз, ЙҲХХдан аниқланг ва ўзбек гувоҳномасига алмаштиришга олдиндан тайёрланинг.

Ўзбекистонда халқаро права керакми?

Агар миллий гувоҳномангиз Вена конвенциясига мос бўлса, gov.uz маълумотига кўра у ўзи ҳам амал қилади. Халқаро гувоҳнома кўпроқ чет элга саёҳат, масалан машина ижараси учун керак бўлади.

Ўзбекистонда халқаро ҳайдовчилик гувоҳномасини қандай олиш мумкин?

Шахсан, Тошкентдаги халқаро ҳайдовчилик гувоҳномалари бўлимида, амалдаги ўзбек гувоҳномаси асосида. Имтиҳон керак эмас. Расмийлаштириш тахминан 3–5 иш куни, нархи муддатга қараб 750 минг сўмдан 1,1 млн сўмгача, тўлашдан олдин аниқланг.

Чет элда олинган гувоҳномани ўзбекчага қандай алмаштирилади?

Гувоҳнома Ташқи ишлар вазирлиги орқали текширилади, сўнг назарий ва амалий имтиҳон топширилади. Алмаштиришдан кейин хорижий гувоҳнома уни берган органга қайтарилади.

Хорижий фуқаро Ўзбекистонда нолдан права ололадими?

Ҳа, Низомга кўра гувоҳномага биринчи марта мурожаат қилган хорижий фуқаролар ва фуқаролиги йўқ шахсларга у умумий тартибда берилади: автомактаб, имтиҳонлар, гувоҳномани расмийлаштириш. Яшаш гувоҳномаси ва рўйхатдан ўтиш ҳақидаги саволларни тўловдан олдин имтиҳон марказида беринг.

Рус фуқароси Ўзбекистонда права олиши мумкинми?

Ҳа. Хорижий фуқаролар ва фуқаролиги йўқ шахслар, шу жумладан Россия фуқаролари, гувоҳномани умумий тартибда олади. Рўйхатдан ўтиш ёки яшаш гувоҳномаси каби тафсилотларни имтиҳон марказидан аниқланг.

Қўнғироқ қилиш