Ҳайдаш имтиҳонидаги хатолар: нечта хато мумкин ва қайсилари қўпол
Ҳайдаш имтиҳонида нечта хато мумкин? Ўзбекистонда бу босқичга боғлиқ. Назарияда 20 та саволдан 2 тасида хато қилишингиз мумкин: камида 18 та тўғри жавоб керак. Амалиётда автодромда хатолар жарима баллари билан ҳисобланади ва улар 99 баллдан ошмаса, имтиҳон топширилган ҳисобланади. Қўпол хатолар (кўпчилиги 100 балл) ва ҳар бир хатонинг баҳоси Ўзбекистон имтиҳон қабул қилиш марказининг расмий жарима баллари жадвалида кўрсатилган: у «Автодром» саҳифасида эълон қилинган. Қуйида нима аниқ маълум ва хатоларни қандай камайтириш ҳақида. Маълумотлар 2026-йил ноябрь ҳолатига.
- Ҳайдаш имтиҳонида нечта хатога йўл қўйилади
- Қўпол хатолар: дарҳол йиқилиш борми
- Баллар қаерда осонгина йўқолади: машқлар бўйича
- Имтиҳонда энг аввал нима қилиш керак
- Назариядаги хатолар: ортиқча жавобни йўқотмаслик
- Топшира олмасангиз нима қилиш керак
- Камроқ хато қилиш учун қандай тайёрланиш керак
- «Светофор» автомактабида имтиҳонга қандай тайёрлашади
- Кўп бериладиган саволлар
Ҳайдаш имтиҳонида нечта хатога йўл қўйилади
Имтиҳон икки қисмдан иборат, ҳар бирининг ўз чегараси бор.
| Босқич | Хатолар қандай ҳисобланади | Чегара |
|---|---|---|
| Назария | 20 та савол, 25 дақиқа, 2–5 та вариантдан биттаси тўғри | камида 18 та тўғри, яъни кўпи билан 2 та хато |
| Автодромдаги амалиёт | қоидабузарликлар учун жарима баллари, тизим уларни автоматик қайд этади | 99 жарима балидан ошмаслиги керак |
Назария қоидалари Вазирлар Маҳкамасининг 408-сонли қарори иловасида ёзилган. 99 жарима бали чегараси қарорда ёзилмаган: у ОАВ хабарларидан маълум (Спот, 2022, kun.uz, 2025-йил декабрь). Турли матнларда ифода бироз фарқ қилади, лекин маъно бир хил: 99 гача — топширди, ундан кўп — топширмади. Натижани датчиклар белгилайди, kun.uz маълумотига кўра, уни шикоят қилиб бўлмайди.
Имтиҳон қандай ўтиши ҳақида батафсил — «Амалий имтиҳон: автодром ва машқлар» мақоласида.
Қўпол хатолар: дарҳол йиқилиш борми
Интернетда норасмий жадваллар кўп, уларнинг кўпи Россия қоидаларидан ва симулятор рекламаларидан олинган. Ўзбекистон учун расмий жадвал — Ўзбекистон имтиҳон қабул қилиш марказининг жадвали: 32 та хато уч гуруҳда, «Автодром» саҳифасида. Масалан, камарни тақмаслик — 5 балл (кичик хато), эстакадада 0,3 метрдан кўп орқага кетиб қолиш — 20 балл (ўрта хато), тўқнашув ёки маршрутдан чиқиб кетиш — 100 балл (қўпол хато, имтиҳон топширилмаган).
Ҳужжатлар билан нима тасдиқланган:
- Назарияда адабиётдан, мобил қурилмадан фойдаланиш ва бошқалар билан гаплашиш тақиқланган. Қоидабузарлик имтиҳонни «топширмади» натижаси билан тўхтатади.
- Тўлов қайтарилмайди: узрсиз сабаб билан келмаслик ёки кечикиш хизмат кўрсатилган ҳисобланади. Олдиндан келинг.
- Ускунадаги носозлик сизнинг айбингиз эмас. Назарияда тизим ишдан чиқса, баҳолар бекор қилинади ва имтиҳон кўчирилади. Автодромда носозлик бўлса, имтиҳон тўхтатилади, тугалланмаган машқлар бекор қилинади.
Амалиёт ҳақида муҳими: ҳар бир хато расмий жадвал бўйича жарима балларини қўшади, майда хатолар эса йиғилади. Шунинг учун оқилона стратегия «учта тақиқланган хатодан қочиш» эмас, балки ҳар бир машқни тоза ва шошилмасдан бажаришдир.
Баллар қаерда осонгина йўқолади: машқлар бўйича
Ўзбекистонда тез-тез учрайдиган хатолар бўйича статистика йўқ. Қуйида статистика эмас, машқларнинг маъносига қараб таҳлил: аниқлик қаерда осонроқ йўқолади. Б тоифа учун автодромнинг расмий рўйхатида 12 та элемент бор: старт, пиёдалар ўтиш жойи, эстакада, 90° бурчак остидаги бурилишлар, бурилиш учун боксга кириш, светофорли чорраҳа, илон, орқага параллел парковка, темир йўл кесишмаси, тезланиш участкаси, авария тўхташи ва финиш.
- Эстакада (кўтарилишда тўхташ ва жойидан қўзғалиш). Бу ерда дебрияж ва қўл тормози ҳал қилади. Кўтарилишда жойидан қўзғалишни ўйламасдан чиқадиган қилиб машқ қилинг.
- Илон ва орқага парковка. Хатолар аниқлик ва кўринишга боғлиқ: кўзгуларга қаранг, секин ҳаракатланинг, рулни охирги дақиқада буришга шошилманг.
- Бурилиш учун бокс ва 90° бурилишлар. Машина габаритлари ва силлиқ руль. Кескин ҳаракат ортиқча сониядан ёмонроқ.
- Пиёдалар ўтиш жойи, светофорли чорраҳа, темир йўл кесишмаси. Булар йўл ҳаракати қоидалари. Назарияни билиш амалиётга тўғридан-тўғри таъсир қилади. Масалан, kun.uz пиёдалар ўтиш жойига жуда яқин тўхташни тахминан 5 баллик хато деб келтиради (битта баҳо, жадвал эмас).
- Тезланиш ва авария тўхташи. Ишонч ва силлиқлик керак: педалларни тортманг, вазиятга қараб тормоз беринг, ваҳимадан «полдан» эмас.
- Старт ва финиш. Кўпинча эътиборсизлик: атрофга қарашни унутманг, маршрутни хотиржам тугатинг.
Машқлар «кўз билан чамалаб» баҳоланмайди: сизни датчиклар ва камералар кузатади, шунинг учун энг яхши ишлайдиган нарса — ҳаммасини дарслардагидек бажариш одати. Ҳар бир машқ ҳақида батафсил — амалий имтиҳон мақоласида.
Имтиҳонда энг аввал нима қилиш керак
Номзод учун биринчи ҳаракатларнинг расмий рўйхати йўқ, шунинг учун қуйида қоида эмас, дарсларда ўргатиладиган амалий тартиб:
- Нафас олинг ва атрофга қаранг. Машинада ёлғизсиз: ОАВ маълумотларига кўра, имтиҳонда инструктор бўлмайди, сеансни диспетчерлик кузатади. Сизни ҳеч ким шоширмайди.
- Ўтириш ва кўзгулар. Ўриндиқ ва кўзгуларни дарслардагидек созланг, камарни тақинг. Бу сониялар ҳеч нарсага тушмайди, ишонч эса ёрдам беради.
- Ҳаммасини одатий тартибда текширинг. Узатма, қўл тормози, атрофга қараш ва шундан кейингина жойидан қўзғалиш.
- Биринчи машқ — оддий старт. «Вақтни қувиб етишга» уринманг: шошилинч бошланиш бошқа машқларни бузади.
- Хато қилсангиз, қотиб қолманг. Битта хато йиқилиш дегани эмас, балларда захира бор. Кейинги машққа эътибор қаратинг.
Агар марказда машқлар тартиби бўйича видео кўрсатма кўрсатилса, уни диққат билан кўринг. Ҳаяжонни қандай енгиш ҳақида алоҳида ёздик: «Имтиҳонда ҳаяжонланмаслик».
Назариядаги хатолар: ортиқча жавобни йўқотмаслик
Назарияда захира кичик: атиги икки хато. Тайёргарликка қараб формат ёрдам беради ёки халақит беради:
- саволлар анимацион, жавоб вариантлари 2 тадан 5 тагача, тўғриси битта;
- жавоблар тартибини ўзингиз танлайсиз, шунинг учун қийин саволни ўтказиб юбориб, кейин қайтиш мумкин;
- жавоб клавишани қайта босиш билан тасдиқланади, шунинг учун ўйламасдан босманг;
- вақтни тизим юритади, битта саволда қотиб қолмасангиз, 25 дақиқа одатда етади.
Балларни йўқотмасликнинг энг яхши йўли — олдиндан кўп савол ечиш. Бунинг учун ЙҲҚ онлайн тести бор, имтиҳон тартиби эса «Назарий имтиҳон» мақоласида тасвирланган.
Топшира олмасангиз нима қилиш керак
Қайта топшириш камида 7 кундан кейин мумкин. Назария натижаси 2 ой амал қилади, шунинг учун фақат амалиётни топшира олмаган бўлсангиз, уни ёлғиз қайта топширасиз. Агар 2 ой ичида амалиётни топширмасангиз, назарияни қайтадан топширишга тўғри келади.
Нарх бўйича маълумотлар фарқ қилади: аввал (gov.uz ва kun.uz, 2025-йил декабрь) қайта топшириш бир имтиҳон учун 1,2 млн сўм турган, 2026-йил 6-январдан эса марказлар оператори, Спот хабарига кўра, 1,6 млн сўм олади. Бу давлат тарифи эмас, тижорат оператори нархи, шунинг учун аниқ суммани ёзилаётганда текширинг. Қайта топшириш ҳақида батафсил: «Имтиҳонни қайта топшириш».
Камроқ хато қилиш учун қандай тайёрланиш керак
- Машқларни автоматизмгача ишланг. Автодромнинг ҳар бир машқини майдончада ўйламасдан чиққунча такрорланг. Схема тавсифи — «Автодром» бўлимида.
- Автодромни олдиндан кўринг. Автодромнинг 3D симуляторида майдончага чиқишдан олдин машқлар тартиби билан танишиш мумкин.
- Назарияни ёдда тутинг. Қоидалар фақат тестда эмас: амалиётда улар ўтиш жойи ва чорраҳадан қандай ўтишни белгилайди.
- Кафолатга умид қилманг. Топширишга ҳеч ким кафолат бермайди, ҳалол тайёргарлик эса хатолар сонини сезиларли камайтиради. Умумий режа — «Права биринчи уринишда» мақоласида.
Манбалар: lex.uz (408-сонли қарор, ўзгартиришлар билан), Спот (2022-йил февраль), kun.uz (2025-йил декабрь), gov.uz, Спот (2026-йил январь)
«Светофор» автомактабида имтиҳонга қандай тайёрлашади
Тошкентдаги «Светофор» автомактаби Б тоифа бўйича ўқитади. Асосий курс ва имтиҳон механикада ўтади, хоҳласангиз, автоматда қўшимча машғулотлар олишингиз мумкин (шартларини администратордан сўранг). Тўлиқ курс — 6 500 000 сўм, муддати 2,5 ой, ҳафтасига уч марта 1,5 соатдан, назария онлайн, амалиёт автодромда ва шаҳарда ўтади. Тошкентда 10 та филиал бор. Нархлар билан «Светофор» автомактаби нархлари саҳифасида танишинг, ёзилиш учун бош саҳифадаги аризани қолдиринг.
Кўп бериладиган саволлар
Ҳайдаш имтиҳонида нечта хатога йўл қўйилади?
Назарияда 20 та саволдан кўпи билан 2 тасида хато қилиш мумкин: камида 18 та тўғри жавоб керак. Амалиётда автодромда хатолар жарима баллари билан ҳисобланади ва улар 99 баллдан ошмаса, имтиҳон топширилган ҳисобланади.
Ҳайдаш имтиҳонида қўпол хатолар қайсилар?
Улар расмий жарима баллари жадвалида кўрсатилган (манба — Ўзбекистон имтиҳон қабул қилиш маркази): кўпчилик қўпол хатолар 100 балл туради, яъни имтиҳон топширилмаган ҳисобланади, темир йўл кесишмасидан тўхтамай ўтиш эса 50 балл. Тўлиқ жадвал сайтимиздаги «Автодром» саҳифасида. Назарияда адабиёт, телефондан фойдаланиш ва бошқалар билан гаплашиш тақиқлангани тасдиқланган: бунда имтиҳон «топширмади» натижаси билан тўхтатилади.
Амалиётда нечта жарима бали олиш мумкин?
ОАВ маълумотларига кўра, чегара — 99 жарима бали: ундан кўп бўлса, имтиҳон топширилмаган. Ҳар бир хато неча балл туриши расмий жадвалда кўрсатилган (манба — Ўзбекистон имтиҳон қабул қилиш маркази), у сайтимиздаги «Автодром» саҳифасида.
Имтиҳонда энг аввал нима қилиш керак?
Биринчи ҳаракатларнинг расмий рўйхати йўқ. Оқилона тартиб — дарслардагидек: ўтириш, ўриндиқ ва кўзгуларни созлаш, камарни тақиш, вазиятни хотиржам баҳолаш ва шундан кейингина жойидан қўзғалиш.
Имтиҳонда машина ўчиб қолса, бу йиқилишми?
Ўзи йиқилиш эмас: расмий жадвалга (манба — Ўзбекистон имтиҳон қабул қилиш маркази) кўра назорат машқларида двигателни ўчириб қўйиш ўрта хато, ҳар сафар 20 балл. Баллар тез йиғилади. Жойидан қўзғалишни олдиндан яхшилаб машқ қилган маъқул.
Ҳайдаш имтиҳонини ким қабул қилади: имтиҳончими ёки тизимми?
Амалиётни автоматлаштирилган тизим датчиклар ва камералар орқали баҳолайди, баҳони ўзгартириб бўлмайди. ОАВ маълумотларига кўра, машинада инструктор бўлмайди, сеансларни диспетчерлик кузатади.
Ҳайдаш имтиҳонидан йиқилсам, қайта топширсам бўладими?
Ҳа. Қайта топшириш камида 7 кундан кейин мумкин. Назария натижаси амал қилаётган пайтда (2 ой) фақат амалиётни қайта топширасиз. Нархини имтиҳон марказида ёзилаётганда аниқлаштиринг.