Автомактабсиз права олиш мумкинми
Автомактабсиз права олиш мумкинми? Тўлиқ — йўқ. 2026-йил 1-февралдан А ва Б тоифалари учун назарияни автомактабга қатнамай, ўзингиз ўрганишингиз мумкин, лекин амалий ҳайдашни барибир лицензияли ташкилотда ўтиш керак. Кейин иккала имтиҳон — назария ва амалиёт — топширилади. Қуйида айнан нима ўзгаргани, нимани мустақил қилиш мумкинлиги, қаерда мактабсиз бўлмаслиги ва тайёргарликни қандай йўлга қўйиш ёзилган. Маълумотлар 2026-йил ноябрь ҳолатига.
- Автомактабсиз нимани қилиш мумкин, нимани мумкин эмас
- Амалиётни нега мактабсиз ўтиб бўлмайди
- Назарияни ўзингиз ўрганиш: қандай ишлайди
- Ўқимасдан бериладиган гувоҳнома борми
- Амалиётда қанча ўқиш керак
- Назарияни ўзингиз ўргансангиз, ҳаракатлар тартиби
- Қанча тежаш мумкин
- Мустақил назария кимга мос, кимга ўқитувчи билан яхшироқ
- Кенг тарқалган янглиш фикрлар
- «Светофор» автомактабида амалиёт
- Кўп бериладиган саволлар
Автомактабсиз нимани қилиш мумкин, нимани мумкин эмас
Илгари йўл битта эди: автомактабга ёзилиб, ҳам назария, ҳам амалиётни ўтиш. Вазирлар Маҳкамасининг 2025-йил 25-октябрдаги 676-сонли қарори (2025-йил 27-октябрда кучга кирган, А ва Б тоифалари учун 2026-йил 1-февралдан амал қилади) қоидаларни иккига ажратди.
| Босқич | Мустақил мумкинми? |
|---|---|
| Назария ва ЙҲҚни ўрганиш | Ҳа: мустақил, онлайн ёки курсларда |
| Амалий ҳайдаш дарслари | Йўқ: фақат лицензияли давлат ёки хусусий ташкилотда |
| Назарий имтиҳон | Имтиҳон марказида ўзингиз топширасиз |
| Амалий имтиҳон | Назариядан кейин автодромда ўзингиз топширасиз |
Муҳим тафсилот: амалиёт ўтилгани ҳақидаги маълумотнома электрон шаклда шаклланади ва уни автомактаб узатади. А ва Б гуруҳларини ЙҲХХ тизимида рўйхатдан ўтказиш бекор қилинган. Манбалар: kun.uz (2025-йил 27-октябрь) ва anhor.uz (2025-йил 30-октябрь).
Амалиётни нега мактабсиз ўтиб бўлмайди
Амалий машғулотлар тўлиқ лицензияли ташкилотларда, давлат ёки нодавлат, ўтилиши керак. Бу 676-сон қароридан келиб чиқади ва ЙҲХХ томонидан тасдиқланган.
- Хусусий инструктор мактабнинг ўрнини босмайди. Меъёрларда бундай имконият йўқ. Айрим нашрларда амалиётни лицензияли инструкторлардан ҳам олиш мумкин, дейилган, лекин ҳуқуқий асос келтирилмаган, шунинг учун унга таянманг.
- Ўқиш ҳақидаги ҳужжат электрон бўлиши керак. Амалиёт тугагани ҳақидаги маълумот тизимга мактабнинг ўзидан тушади. Лицензиясиз ташкилот дипломи тан олинмайди.
- Гувоҳномасиз йўлда ҳайдаб бўлмайди. Гувоҳнома олгунча умумий фойдаланишдаги йўлларда ҳайдаш тақиқланган, шунинг учун мактаб ўрнига «танишда машқ қилиш» йўли йўқ. Батафсил: «Машина ҳайдашни нолдан қандай ўрганиш».
Назарияни ўзингиз ўрганиш: қандай ишлайди
2026-йил 1-февралдан автомактабда назария дарсларига қатнаш мажбурий эмас. Агар мустақил ўргана олсангиз, бу вақтни тежайди. Лекин имтиҳон қолади: 20 та савол, 25 дақиқа, ўтиш учун камида 18 та тўғри жавоб керак (яъни иккитадан кўп хато бўлмаслиги лозим). Назария натижаси 2 ой амал қилади: шу муддатда амалиёт топширилмаса, назарияни қайтадан топширасиз.
Қандай тайёрланиш керак:
- қоидаларни тартиб билан ўрганинг, билетларни кўр-кўрона ёдламанг. Видео дарслар бизнинг видео курсимизда бор;
- имтиҳон форматида тест ечинг: онлайн ЙҲҚ тести мос келади;
- белгилар ва чизиқларни алоҳида ўрганинг: кўпчилик айнан шуларда адашади;
- имтиҳонда адабиёт ёки телефондан фойдаланиш, бошқалар билан гаплашиш мумкин эмас — бу «топширмади» натижасига олиб келади. Батафсил — «Назарий имтиҳон» мақоласида.
Ўқимасдан бериладиган гувоҳнома борми
Бор, лекин Б тоифа эмас. А1 тоифаси учун (мопед ва скутерлар: двигатель ҳажми 25 см³ гача, қувват 0,25 кВт гача, тезлик 25 км/соатгача) 2026-йил 1-январдан автомактабда ўқиш шарт эмас, фақат имтиҳонлар топширилади; назарияда ўтиш чегараси 20 тадан 16 та тўғри жавоб. Оддий енгил машина учун бу тўғри келмайди.
Б тоифа имтиҳонларига рухсат олишнинг яна бир йўли — олий ва касб-ҳунар таълими муассасаларининг керакли ҳайдовчилик тайёргарлигига эга битирувчи ва талабалари учун назарда тутилган. Қайси дастурлар мос келишини аниқламадик: агар бу сизга тегишли бўлса, имтиҳон марказидан сўранг.
Амалиётда қанча ўқиш керак
2026-йилда ўқиш талаблари ўзгарди: назария дарслари мажбурий бўлмай қолди. Ҳозир сизга минимал муддат ва ҳайдаш соатлари қанча кераклигини очиқ манбаларда кўрсатилмаган. Шунинг учун ҳалол маслаҳат: курс учун тўлашдан олдин буни автомактаб ва имтиҳон марказидан сўранг. Умумий муддатлар «Автомактабда қанча ўқилади» мақоласида ёзилган.
«Светофор» автомактабида тўлиқ курс 2,5 ой давом этади, дарслар ҳафтасига уч марта, 1,5 соатдан. «Права икки ҳафтада» деб ваъда бермаймиз: бундай қонуний йўл борлигини очиқ манбалар тасдиқламайди.
Назарияни ўзингиз ўргансангиз, ҳаракатлар тартиби
- Амалиёт учун лицензияли автомактабни танланг. Нималарга қараш кераклиги — «Тошкентда автомактабни қандай танлаш керак» мақоласида.
- Ҳужжатларни йиғинг. Паспорт ёки ID-карта, 083-шаклдаги тиббий маълумотнома, амалиёт ўтилгани ҳақидаги тасдиқ (уни мактаб узатади), тўлов квитансиялари. Рўйхат «Права учун ҳужжатлар» мақоласида.
- Назарияни ҳайдаш билан бирга ўрганинг. Шунда қоидалар йўл билан яхшироқ боғланади.
- Имтиҳонга ёзилинг: имтиҳон марказининг кабинети орқали. Назария 2 ой амал қилишини унутманг.
- Гувоҳномани расмийлаштиринг: имтиҳонлардан кейин ДХМ ёки my.gov.uz орқали.
Онлайн ўқиш ва унинг чегаралари — «Онлайн права олиш» мақоласида.
Қанча тежаш мумкин
Аниқ тежамни айтиб бўлмайди: курс нархи мактабга боғлиқ, нархга нималар киришини эса айнан ўша мактабдан сўраш керак. Биз биладиган нарса: «Светофор» автомактабида тўлиқ курс 6 500 000 сўм, қўшимча машғулотлар алоҳида тўланади, бир соат ҳайдаш нархини администратордан сўранг ёки «Светофор» автомактаби нархлари саҳифасига қаранг. Умумий харажатлар — «Права олиш нархи 2026» мақоласида.
Мустақил назария кимга мос, кимга ўқитувчи билан яхшироқ
- Мос келади, агар ўзингиз ўрганишга одатланган бўлсангиз, тестларга вақтингиз бор ва компьютердаги имтиҳон форматидан чўчимасангиз.
- Ўқитувчи билан яхшироқ, агар қоидалар қийин берилса, узоқ вақт ўқимаган бўлсангиз ёки имтиҳондан ҳаяжонлансангиз. Саволларни инсон билан таҳлил қилиш жавобни ёдлашдан кўра мантиқни тушунишга ёрдам беради.
Танлов сизники: қонун иккала вариантга ҳам рухсат беради.
Иккала ҳолатда ҳам битта қоида ишлайди: назарияни қандай ўрганишингиздан қатъи назар, уни амалиёт билан параллел олиб бориш қулайроқ. Назария натижаси атиги 2 ой амал қилгани учун, уни имтиҳон санасига яқин топширган маъқул, акс ҳолда амалиётга улгурмай қолсангиз, яна қайтадан топширишга тўғри келади ва қўшимча харажат чиқади.
Кенг тарқалган янглиш фикрлар
- «Назарияни умуман ўрганмаса ҳам бўлади». Йўқ. Фақат мактабдаги дарсларга қатнаш шарт эмас, назарий имтиҳонни эса ҳамма топширади. Назариядан ўтмаганни амалиётга қўймайди.
- «Мактабда назария йўқ, демак курс қисқа ва арзон бўлди». 2026-йил 1-февралдан кейинги муддат ва нарх бўйича тасдиқланган меъёрлар йўқ. Шартлар ҳар бир мактабда ҳар хил, уларни олдиндан аниқлаштиринг.
- «Амалиёт ҳақидаги маълумотномани сотиб олса бўлади». Маълумотнома электрон шаклда ва фақат лицензияли ташкилотдан шаклланади. Лицензиясиз мактаблар ҳужжати тан олинмайди, уларнинг маълумотларини базага киритиш эса блокланган.
- «Бошқа вилоятда топширсам, осонроқ». Имтиҳонни исталган ҳудудда топшириш мумкин, лекин номзодга қўйиладиган талаблар бундан ўзгармайди.
Ҳозир айнан қайси шартлар амал қилишига ишончингиз комил бўлмаса, танлаган автомактаб ва имтиҳон марказига қўнғироқ қилинг. 2026-йил ўзгаришлари «2026-йилда права бўйича нима ўзгарди» мақоласида жамланган.
Манбалар: lex.uz, ВМ 676-сон қарори (2025-йил 25-октябрь); yuz.uz (2026-йил 3-февраль); gov.uz.
«Светофор» автомактабида амалиёт
Тошкентдаги «Светофор» автомактаби Б тоифа бўйича ўқитади. Асосий курс механикада ўтади: имтиҳон ҳам шунда топширилади. Тўлиқ курс — 6 500 000 сўм, муддати 2,5 ой, ҳафтасига уч марта 1,5 соатдан. Назария онлайн, амалиёт автодромда ва шаҳарда ўтади. Аёллар гуруҳлари бор: назария ўқитувчиси ҳам, ҳайдаш инструкторлари ҳам аёллар. Мактаб ҳар куни 07:00 дан 22:00 гача ишлайди, Тошкентда 10 та филиал бор. Ариза қолдириш учун бош саҳифага ўтинг. Назарияда ёрдам керак бўлса, назария экспресс-курси бор.
Кўп бериладиган саволлар
Б тоифа гувоҳномасини автомактабсиз олиш мумкинми?
Тўлиқ автомактабсиз мумкин эмас. Амалий ўқишни лицензияли давлат ёки хусусий ташкилотда ўтиш шарт. Назарияни эса 2026-йил 1-февралдан ўзингиз ўрганишингиз мумкин.
Автомактабда назария дарсларига бормаса бўладими?
Ҳа. 2026-йил 1-февралдан А ва Б тоифалари учун назария дарсларига қатнаш мажбурий эмас: қоидаларни мустақил, онлайн ёки курсларда ўрганиш мумкин. Лекин назарий имтиҳон барибир топширилади.
Автомактаб ўрнига хусусий инструктор билан ўрганса бўладими?
Биз топган меъёрларда бундай имконият йўқ: амалиёт лицензияли ташкилотда ўтилгандагина ҳисобга олинади. Амалиёт ҳақидаги маълумотнома электрон шаклда, мактаб орқали шаклланади.
Имтиҳонга ёзилиш учун автомактаб дипломи керакми?
Амалий ўқишни ўтганингизни тасдиқловчи ҳужжат керак: у электрон шаклда шаклланади ва автомактаб орқали узатилади. Бундан ташқари паспорт ёки ID-карта, тиббий маълумотнома ва тўлов квитансиялари керак.
Назарияни ўзим ўргансам, қандай имтиҳонларни топшираман?
Ҳамма каби: назария (20 та савол, 25 дақиқа, камида 18 та тўғри жавоб) ва автодромда амалиёт. Назария натижаси 2 ой амал қилади.
Ўқимасдан олса бўладиган тоифа борми?
Бор, А1 тоифаси: тезлиги 25 км/соатгача бўлган мопед ва скутерлар. 2026-йил 1-январдан унга автомактабда ўқиш шарт эмас, фақат имтиҳонлар топширилади. Б тоифа учун бу ишламайди.
2026-йилда автомактабда ўқишнинг минимал муддати борми?
Ўқиш талаблари 2026-йилда ўзгарган, ҳозирги муддат бўйича тасдиқланган аниқ меъёр очиқ манбаларда йўқ. Сизга нима кераклигини автомактаб ва имтиҳон марказидан аниқлаштиринг.