4-modul: Svetofor, tartibga soluvchi, chiziqlar · 43 tadan 19-dars
Yotiq chiziqlar
Asfaltdagi chiziqlar: yaxlit, uzuq, ikkilangan
- video 32 daq
- 78 savol
Videoga aniqlik kiritish
Videoda aytilgan: 1.11 chizigʻini sidirgʻa chiziq tomonidan bosib oʻtish mumkin emas.
YHQ boʻyicha: 1.11 chizigʻini uzuq-uzuq chiziq tomonidan, sidirgʻa chiziq tomonidan esa faqat quvib yoki aylanib oʻtishni tugatayotganda bosib oʻtishga ruxsat etiladi (2-ilova).
Mavzu haqida qisqacha
- Yoʻl chiziqlari yotiq va tik chiziqlarga boʻlinadi. Yotiq chiziqlar — qatnov qismi yuzasidagi chiziqlar, yoʻnaltirgichlar va yozuvlar boʻlib, harakatlanish tartibini belgilaydi; ular oq rangda, faqat 1.4, 1.10 va 1.17 chiziqlari sariq rangda boʻladi (2-ilova, 1-boʻlim).
- 1.1 qarama-qarshi oqimlarni ajratadi, xavfli joylardagi tasma chegarasini, qatnov qismi va toʻxtab turish joylari chetini bildiradi; 1.2 (enli sidirgʻa chiziq) — avtomagistralda qatnov qismi cheti; 1.3 — toʻrt va undan koʻp, 1.5 — ikki-uch tasmali yoʻllarda qarama-qarshi oqimlarni ajratadi (2-ilova).
- 1.1 va 1.3 chiziqlarini bosib oʻtish taqiqlanadi, qatnov qismi chetini bildiruvchi 1.1 bundan mustasno. 1.2 va 1.5 — 1.8 chiziqlarini istalgan tomondan bosib oʻtish mumkin. 1.11 ni uzuq-uzuq tomondan, sidirgʻa tomondan esa faqat quvib yoki aylanib oʻtishni tugatayotganda (2-ilova).
- 1.9 chizigʻi reversiv harakat tasmalarini ajratadi; reversiv svetofor boʻlmaganda yoki oʻchirilganda uni faqat haydovchining oʻng tomonida boʻlsa bosib oʻtish mumkin. 1.18 yoʻnaltirgichlari tasma boʻyicha ruxsat etilgan yoʻnalishni koʻrsatadi; belgi va chiziq zid kelsa, belgiga amal qilinadi (2-ilova).
- 1.6 chizigʻi (har bir chiziq oralaridan uch barobar uzun) 1.1 yoki 1.11 chizigʻiga yaqinlashayotganlik haqida ogohlantiradi. 1.19 chizigʻi qatnov qismi torayishi (shu yoʻnalishdagi tasmalar kamayishi) yoki 1.1, 1.11 chiziqlariga yaqinlashish haqida ogohlantiradi (2-ilova).
- Enli uzuq-uzuq 1.8 chizigʻi tezlashish yoki sekinlashish boʻlagi bilan asosiy tasma oʻrtasidagi chegarani bildiradi. Sekinlashish boʻlagi bor yoʻlda haydovchi oʻz vaqtida shu boʻlakka qayta tizilib, tezlikni faqat unda kamaytiradi (61-band; 2-ilova, 1.8 chizigʻi).
- 1.12 toʻxtash chizigʻi 2.5 belgisi yoki svetoforning (tartibga soluvchining) taqiqlovchi ishorasida toʻxtash joyini koʻrsatadi; «STOP» yozuvi 1.21 uni oldindan ogohlantiradi. Chiziq boʻlmasa, chorrahada kesishayotgan qatnov qismi oldida toʻxtaladi (41-band; 2-ilova, 1.12 va 1.21).
- Sariq 1.4 chizigʻi toʻxtash taqiqlangan, 1.10 esa toʻxtab turish taqiqlangan joyni bildiradi; ular qatnov qismi chetiga yoki bordyur ustiga chiziladi. 1.4 va 1.10 taʼsir oraligʻida toʻxtab turish, 1.4 oraligʻida toʻxtash ham taqiqlanadi (91, 92-bandlar; 2-ilova).
- 1.14.1 va 1.14.2 («zebra») piyodalar oʻtish joyini, 1.14.3 piyodalar harakat yoʻnalishini, oq-qizil 1.14.4 maktab va maktabgacha taʼlim muassasalari oldidagi oʻtish joyini bildiradi. 1.29.1 — baland piyodalar oʻtish joyi, 1.29.2 — u «3D» koʻrinishda, 1.29.3 — «3D» oʻtish joyi (2-ilova).
Imtihondagi tez-tez uchraydigan xato: «Chiziq nimani bildiradi» savoliga «faqat belgilangan transport toʻxtashi mumkin» deb javob berish: yoʻl chetidagi sidirgʻa sariq chiziq (1.4) toʻxtash taqiqlanganini bildiradi.
Mavzu boʻyicha mashq
Trenajyor «Yotiq chiziqlar 1 / Yotiq va tik chiziqlar 2» mavzusi savollarini ochadi: 78 savol. 90% dan yuqori natija oʻtilgan mashq hisoblanadi.
Bu darsdagi belgilar
Mavzu boʻyicha qisqa roliklar
Bitta mavzu — 1–2 daqiqalik bitta rolik.
1.11.1-chiziq
1.21.2-chiziq
1.31.3-chiziq- 1.41.4-chiziq
1.101.10-chiziq- 1.111.11-chiziq
- 1.121.12-chiziq
1.131.13-chiziq
Yana 17 ta rolik
- 1.14.11.14.1-chiziq
- 1.14.21.14.2-chiziq
- 1.14.31.14.3-chiziq
1.151.15-chiziq- 1.16.1-1.16.31.16.1-1.16.3-chiziq
1.171.17-chiziq- 1.181.18-chiziq
1.191.19-chiziq
1.201.20-chiziq
1.211.21-chiziq
1.221.22-chiziq
1.231.23-chiziq
1.241.24-chiziq
1.251.25-chiziq
1.261.26-chiziq
1.271.27-chiziq
1.281.28-chiziq
Mavzu boʻyicha YHQ bandlari
Oʻzbekiston YHQ rasmiy matnida:






